Inne strony warte obejrzenia:
podłogi szklane
W roku 1392 Jagiełło przekazał zwierzchnictwo nad państwem litewskim wielkiemu księciu Witoldowi, który poparł jego małżeństwo z Jadwigą. Układ ten stworzył dla szlachty małopolskiej perspektywę pokojowej stabilizacji granic wschodnich, nieustannie dotąd nękanych przez sąsiadów – Tatarów oraz plemiona wschodniej Rusi. Litwa rywalizująca od lat z Zakonem Krzyżackim, mogła dzięki unii – wspólnie z Polską – bardziej skutecznie stawiać opór ekspansji krzyżackiej. Stopniowemu procesowi integracji obu państw sprzyjał wydany w 1387 roku przywilej dla bojarów litewskich, którzy przeszli na katolicyzm. W 1401 roku na podstawie unii wileńsko-radomskiej Polska uznała Litwę za równe sobie państwo, w którego granice wchodziły nie tylko obszary rządzone bezpośrednio przez Witolda, ale także dawne litewskie lenna litewskie. Ich książęta składali dotychczas hołd bezpośrednio Jagielle i Koronie Polskiej, odtąd podlegali Witoldowi.
W rezultacie dokonanych przez Litwę podbojów wystąpiły dysproporcje między rdzennym terytorium litewskim i żmudzkim a rozległym obszarem całego Wielkiego Księstwa, między liczba ludności litewskiej a ruskiej, między bogactwem kultury ruskiej a słabo jeszcze rozwiniętej litewskiej. Wpływy wschodnie – zwłaszcza ruskie – przenikały także do kultury polskiej. Przykładem symbiozy zachodniej architektury ze wschodnimi freskami może być kaplica Trójcy Świętej na zamku w Lublinie. Podobne wpływy dostrzec można także w kaplicy Jagiellonów na Wawelu oraz w katedrze w Sandomierzu.
Ludność ruska, związana z chrześcijańskim obrządkiem wschodnim, przeważała pod względem cywilizacyjnym nad Litwinami, którzy dopiero po upływie wielu lat od czasu chrystianizacji swojego kraju wchodzili w krąg katolicyzmu. W Wielkim Księstwie Litewskim przyjmowano, za pośrednictwem Polaków, dorobek kultury zachodnioeuropejskiej. Przez długi jednak okres w kancelarii byli zatrudnieni ruscy skrybowie, którzy ręcznie sporządzali dokumenty w języku ruskim. Podobnie postępowano z tekstami wyroków osób świeckich z duchownymi oraz z korespondencją litewskiej kancelarii książęcej z adresatami zamieszkującymi ziemie ruskie.
Na Litwie wprowadzono administracje opartą na wzorach polskich. Przyznane ukraińskiej ludności przywileje ekonomiczne i prawne objęły początkowo tylko katolików, wyznawców wiary w obrządku wschodnim nazywano „schizmatykami”. Spory dotyczyły też „powtórnego chrztu” jako warunku przyjęcia „schizmatyka” do Kościoła katolickiego, aczkolwiek sami papieże uznawali zasadę, że chrzest w obrządku wschodnim jest ważny i nie wymaga powtarzania. Pogląd taki podzielał również król Władysław Jagiełło. W praktyce decydowało o tym większość hierarchów Kościoła katolickiego, którzy i tak domagali się powtórnego chrztu „schizmatyków”. Stanowisko takie utrudniało porozumienie w sprawach wyznaniowych, ale również polityczno-społecznych.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: