Inne strony warte obejrzenia:
Zwiastunem przełomu w stosunkach polsko-ukraińskich, które doprowadziły do tragicznego konfliktu w latach 1648–1657, stała się zebrana w Czehryniu Rada Kozacka. Ogłosiła ona następcą Chmielnickiego jego syna Jerzego, a do czasu osiągnięcia przez niego pełnoletności urząd hetmana powierzyła Iwanowi Wyhowskiemu. Podczas zwołanej w Hadziaczu 16 września 1658 roku Rady Generalnej nowy hetman zwrócił się do zaproszonych polskich komisarzy z prośbą o pojednanie. Jako rzecznik polsko-ukraińskiej ugody wystąpił przed Radą kasztelan Stanisław Bieniecki. Delegaci kozaccy zgłosili wiele propozycji do wcześniej przygotowanego projektu umowy. Dotyczyły one nie tylko rozszerzenia terytorium przyszłego księstwa ruskiego na województwa: wołyńskie, podolskie, ruskie i bełskie, ale również zniesienia unii wyznaniowej i zwroty dóbr cerkiewnych. Wyhowski obiecał Kozakom, że po zatwierdzeniu umowy otrzymają szlachectwo. Podpisany przez hetmana i polskich komisarzy akt ugody odczytano publicznie.
Umowa hadziacka składała się z czterech aktów: właściwego tekstu ugody, pisemnej przysięgi Wyhowskiego, przysięgi starszyzny oraz dodatkowej deklaracji hetmańskiej. Dokument główny, który później Sejm nazwał Komisją hadziacką, wprowadzał zmiany ustrojowe. Kozacy odrzucili wszelkie obce protekcje i powrócili na łono Rzeczypospolitej jako wolni do wolnych, równi do równych i zacni do zacnych. Rzeczpospolita przekształciła się w państwo trialistyczne jako Rzeczpospolita narodu polskiego, litewskiego i ruskiego, w której wszyscy obywatele mają żyć przy pokoju i wolności jako jedno ciało jednej nierozdzielnej Rzeczypospolitej, nie czyniąc między sobą różnic z wiary.
Ustalono, że szlachta ruska będzie nadal wybierała swych posłów na wspólne sejmy i zjazdy Rzeczypospolitej. Pierwszym senatorem Wielkiego Księstwa Ruskiego miał zostać hetman wojsk ruskich, będący jednocześnie wojewodą kijowskim. Był on dowódcą wojsk ruskich i podlegał jedynie królowi polskiemu. Po śmierci hetmana poszczególne stany Wielkiego Księstwa Ruskiego miały wybrać czterech kandydatów, z których król jednego nominowałby na stanowisko hetmana. Do hetmana miała należeć wszelka jurysdykcja kijowska, mianowanie podwojewódzkiego i innych urzędników. Senatorowie świeccy księstwa (to jest wojewodowie i kasztelanowie) mieli być wybierani spośród prawosławnych. Księstwo, stanowiąc samodzielną jednostkę administracyjną, miało, podobnie jak Litwa, otrzymać urzędy centralne: marszałków, kanclerzy i podskarbich z godnością senatorską.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: