Inne strony warte obejrzenia:
Wśród tekstów przeciwników unii brzeskiej należy wymienić List do biskupów, którzy wyrzekli się wiary prawosławnej Iwana Wiszenskiego opublikowany w roku 1598. Na uwagę zasługują także inne prace tego autora: List do księcia Wasyla (Konstantego Wasyla Ostrogskiego), Porada, Zaczepka mądrego łacinnika z głupim Rusinem oraz List do Bractwa Lwowskiego.
Do tego grona polemistów należał także Stepan Zizanij – autor wydanej w 1596 roku w Wilnie książki Kazania świętego Cyryla, patriarchy jerozolimskiego, o Antychryście i jego przymiotach. Zyzanij był przez pewien okres rektorem Szkoły Brackiej we Lwowie, a następnie przeprowadził się do Wilna. Z tezami jego książki polemizował między innymi Szczęsny Żebrowski (Plewy Stefanka Zyzaniej heretyka z cerkwie ruskiej wyklętego). W polemice ze zwolennikami unii szczególną rolę odegrała książka Apokrisis albo odpowiedź na książki o soborze dane rychle przez Krzysztofa Filareta w imieniu wiernych starożytnej religii greckiej. W roku 1597 książka ta ukazała się w języku polskim w Wilnie, po roku zaś w języku ukraińskim w Ostrogu.
W wydanej w Krakowie w roku 1642 książce Epanorthosis albo perspektywa i objaśnienie błędów, herezji i zabobonów w grekoruskiej Cerkwi Kasjan Sakowicz, absolwent i rektor Akademii Krakowskiej oraz Zamojskiej, a później także rektor Szkoły Brackiej w Kijowie, polemizował zarówno z prawosławnymi, jak również i z unitami.
Część ówczesnych utworów napisano także po polsku. Powstał również nowy gatunek literacki, tak zwane przedmowy do tekstów liturgicznych. W latach 1580–1581 we Lwowie ukazało się na przykład Posłowie do Dziejów Apostolskich. W pierwszej połowie XVII wieku powstały kroniki ukraińskie: Latopis chmielnicki (z lat 1636–1650), Latopis lwowski (z lat 1498–1649), i Latopis ostrogski (z lat 1500–1636), w których często w formie pamiętnikarskich notatek opisano różne wydarzenia na Ukrainie. Spośród literatury panegirycznej i okolicznościowej warto wyróżnić: Wirsz na żałosnyj pohreb zacnoho Rycera Petra Kanaszewicza Sahajdaczynoho... autorstwa Kasjana Sakowicza, wydrukowano go w Kijowie w 1622 roku. Kilka panegiryków z lat trzydziestych XVII wieku poświęcono metropolicie Piotrowi Mohyle.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: