Inne strony warte obejrzenia:
Kawały
Do zmiany w monarchii dążyły narody, które w całości żyły w granicach Austro-Węgier, stanowiące 25,3 procent jej ludności: Czesi (6 min i 12,5 procent ogółu), Chorwaci (2,9 milionów i 6,4 procent), Słowacy (2 miliony i 3,9 procent), Słoweńcy (1,2 miliony i 2,5 procent). W ramach monarchii cierpiały ucisk narodowy i różne formy ekonomicznej eksploatacji narody sąsiadujące z państwami, z którymi zamierzały się zjednoczyć: Rumuni (3,2 miliony i 6,5 procent), Serbowie (2,6 miliony i 5 procent) oraz Włosi (0,7 miliona i 1,5 procent).
Polacy i Ukraińcy nie posiadali własnych struktur państw narodowych, pragnęli jednak połączenia się z rodakami, żyjącymi poza granicami. W Galicji żyło 4,9 milionów Polaków, którzy stanowili 9,9 procent ogółu ludności państwa, i 3,9 miliona Ukraińców – 8 procent mieszkańców.
W obawie przed wzrostem separatystycznych dążeń Słowian wiedeńskie organizacje rządzące prowadziły politykę divide et impera (dziel i rządź), wykorzystując antagonizmy zrodzone z zadawnionych i aktualnych sporów ludnościowo-terytorialnych. Proces ścierania się tendencji centralistycznych i federalistycznych przebiegał nie tylko w skali całego państwa, ale jednocześnie w poszczególnych krajach. W znacznej mierze odnosiło się to także do Galicji. Świadczyła o tym działalność polityków galicyjskich – parlamentarna i pozaparlamentarna – znajdująca wyraz w debatach poselskich oraz w polemikach prasowych.
W Galicji Wschodniej ludność ukraińska odczuwała szczególną dyskryminację w dziedzinie oświaty. Uznanie języka polskiego za urzędowy w zachodniej i wschodniej części Galicji, gdzie w większości powiatów przeważali (zwłaszcza na wsi) Ukraińcy, przyczyniało się do pogłębienia sprzeczności narodowościowych. Na kolei, na poczcie, w prokuraturze, żandarmerii, w wojsku oraz w urzędach skarbowych i fabrykach państwowych oraz – co było szczególnie ważne – w korespondencji z władzami centralnymi obowiązywał język niemiecki. Językiem ukraińskim można się było posługiwać tylko w powiatowych i gminnych instytucjach samorządowych.
W wyniku dyskryminowania języka ukraińskiego jeszcze w 1904 roku, po długich staraniach i osiągniętych ustępstwach, do szkół średnich uczęszczało 20 664 Polaków, a tylko 4557 Ukraińców, spośród których zaledwie 2173 uczyło się w języku ojczystym. W szkolnictwie galicyjskim było zatrudnionych 5449 nauczycieli Polaków i zaledwie 2284 Ukraińców. W Galicji nie było ani jednego państwowego seminarium nauczycielskiego z ukraińskim językiem wykładowym, działało natomiast osiem utrakwistycznych (to znaczy posługujących się dwoma językami ).
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: