Inne strony warte obejrzenia:
Do wzrostu wyzysku pańszczyźnianego na Ukrainie przyczynili się dzierżawcy ziemi magnackiej oraz młynów i karczem. Dzierżawcami tych ostatnich byli przeważnie Żydzi, co prowadziło do wzrostu nastrojów antysemickich. Chłopi z majątków ruskich i litewskich bojarów oraz polskiej szlachty nie mieli możliwości odwołania się od decyzji panów do sądu książęcego bądź królewskiego. Ludność mieszkająca w królewszczyznach i dobrach książęcych mogła szukać sprawiedliwości w ustanowionych z końcem XVI wieku sądzie referendarskim.
Jedną z konsekwencji ekspansji magnaterii na wschód było wznoszenie na prawobrzeżnej Ukrainie, Wołyniu, Podolu i Bukowinie zamków i rezydencji w stylu zachodnim. Przykładem może być renesansowy zamek obronny Sieniawskich w Miężybożu. Styl ten pojawił się również w czasie budowania cerkwi. Wpływy zachodniego renesansu zaznaczyły się także w sztukach plastycznych i rzeźbie. Także ikony łączyły w sobie cechy malarstwa tablicowego z tradycyjnymi wzorami. Zaczęły one również występować w Krakowie i innych miastach.
Unia lubelska była przeprowadzoną w skomplikowanych warunkach społecznych próbą zintegrowania wielonarodowego układu w federacyjnej strukturze. Nie stała się jednak wyrazem partnerskich, równoprawnych relacji między Koroną a Wielkim Księstwem Litewskim. W tym układzie Korona występowała w roli primus inter pares (pierwszy wśród równych), co odpowiadało jej potencjałowi, znacznie wyższemu w porównaniu z możliwościami Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Atrakcyjność kultury polskiej powodowała polonizowanie się ruskiego możnowładztwa, a częściowo i szlachty. Wiele magnackich i szlacheckich rodzin przeszło na katolicyzm. Do najważniejszych czynników przyspieszających proces zbliżenia się ruskich magnatów oraz szlachty do polskości należało uprzywilejowane położenie stanu szlacheckiego w Polsce w stopniu nie mającym sobie równego w Europie. Zafascynowany wyjątkową pozycją swego stanu w Rzeczypospolitej magnat ruski czy litewski czuł się szlachcicem polskim jeszcze przed spolonizowaniem.
Ruch umysłowy w Polsce z połowy XVI wieku przyczynił się do podniesienia ogólnego poziomu kulturalnego oraz przejęcia zachodnich wzorców humanizmu i renesansu. Wraz z nowymi prądami filozoficzno-społeczno-religijnymi Polska zbliżyła się do zjednoczonej z nią Litwy (wraz z Rusią), gdzie dwa wieki wcześniej panowali książęta z dynastii Gedyminowiczów.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: