Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie

Inne strony warte obejrzenia: monitoring Gdańsk

Unia polsko-litewska, kształtująca się jako federacyjny związek Polski z Litwą w XV–XVII wieku, była tworzona i umacniana stopniowo aktami prawnymi podpisanymi w Krewnie, Wilnie, Radomiu, Horodle, Grodnie, Mielniku, a definitywnie w 1569 roku w Lublinie. Inicjatorzy zjazdu zjednoczeniowego zdawali sobie sprawę z tego, że dotychczasowe więzi, oparte na osobie władcy i wspólnocie dynastii, okazały się niewystarczające. Konieczne było dalsze zacieśnienie unii. W oficjalnym dokumencie unii lubelskiej napisano: „Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie jest jedną spólną Rzecząpospolitą, która się z dwóch państw i narodów w jeden lud zniosła i spoiła”(H. Wisner) . Polakom na Liwie, a Litwinom w Polsce zezwalano: „Każdym słusznym obyczajem dostawać imienia i dzierżyć je wedle prawa, w którym leży ono imiennie” (H. Wisner). Litwie gwarantowano odrębność przez zachowanie nazwy, własnego terytorium i urzędów. Przy obejmowaniu urzędów litewscy urzędnicy winni byli składać przysięgę królowi i „temu nierozdzielonemu ciału, Koronie Polskiej”. Elekcji dokonywano wspólnie w Polsce, a całością Rzeczypospolitej władał polski król, będący zarazem wielki księciem litewskim. Uchwalone zasady tak zwanej unii realnej przewidywały wspólny Sejm i wspólną politykę zagraniczną. Litwa zachowywała jednak osobne urzędy centralne, skarb, wojsko, prawo sądowe i wiele odrębności ustroju wewnętrznego. W obecności króla Zygmunta II Augusta zaprzysiężono unię, tworzącą Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Mimo opuszczenia przez część możnowładców litewskich obrad ich opór został przełamany. Sejm lubelski ostatecznie dokonał przy tym inkorporacji ziem ukraińskich (Wołyń, Bracławskie i Kijowskie), nadając tamtejszej szlachcie przywileje szlachty polskiej oraz wprowadzając ustrój, ale nie prawo sądowe, ziem koronnych. Oprócz tego do Korony wcielono województwo podlaskie, gdzie osiadła wcześniej drobna szlachta mazowiecka. Pod wpływem faktów dokonanych litewscy panowie-rada powrócili na obrady do Lublina i zgodzili się na zawarcie unii z Koroną. W ten sposób na mocy aktu z 1 lipca 1569 roku Wielkie Księstwo Litewskie zostało połączone z Królestwem Polskim unią realną na zasadzie równości. W federacyjnej Rzeczypospolitej polsko-litewskiej odtąd miała być wspólna osoba monarchy, wybieranego na wspólnej elekcji i koronowanego jednocześnie na króla polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wspólny miał być też Sejm. W skład Izby Poselskiej weszli z Wielkiego Księstwa posłowie wybierani na sejmikach powiatowych, a w skład Senatu – dostojnicy, którzy mieli prawo zasiadania w Senacie w Koronie. Wielkie Księstwo zachowało natomiast oddzielne urzędy centralne, a przez to osobną administrację, własny skarb i wojsko.

Warto również przeczytać:

Rolnictwo zrównoważone
Jedną z alternatywnych koncepcji jest rolnictwo zrównoważone, które wprowadza polityka rolna Unii Europejskiej. Dzięki tej koncepcji Unia europejska pragnie dążyć do intensywnego rozwoju rolnictwa, poprzez realizowanie wszelkich działań z zakresu rolnictwa. Również polityka ta ma na celu wzięcie pod uwagę przyszłych losów państw członkowskich Unii ...

Polityka zagraniczna Unii Europejskiej
Polityka zagraniczna Unii jest głównie skoncentrowana na Stanach Zjednoczonych i Rosji oraz na państwach, które w niedalekiej przyszłości będą kandydatami na nowych członków Wspólnoty, na przykład Ukraina. Jeśli chodzi o stosunki ze Stanami Zjednoczonymi, to Unia pragnie dorównać im, jeśli chodzi o gospodarkę, jak wiadomo USA jest potęgą i jak na r...

Partia Zielonych Rzeczypospolitej Polskiej
Partia Zielonych Rzeczypospolitej Polskiej jest centroprawicową, która ma charakter ekologiczny. Została ona zarejestrowana sądownie 7 lutego 2004 roku. Jest ona następczynią po Partii Polskiej Zielonych. Jest ona bardzo związana z partią Zieloni RP. Jej przewodniczącym jest Jerzy Arent. Jeśli chodzi o siedzibę Partii Zielonych Rzeczypospolitej Pol...

James Monroe
James Monroe był piątym prezydentem Stanów Zjednoczonych. Urodził się on dwudziestego ósmego kwietnia 1758 roku w Wirginii. Zmarł czwartego lipca 1831 roku w Nowym Jorku. James Monroe był wielkim amerykańskim politykiem i jednocześnie dyplomatą. Kadencję prezydencką pełnił w latach 1817 – 1825. Jak łatwo możemy zauważyć w różnego rodzaju zap...

Uprawnienia prezydenta
Prezydent pełni bardzo wiele funkcji, na omówienie zasługują między innymi jego uprawnienia w stosunku do władzy ustawodawczej. Przede wszystkim uprawnienia prezydenta w tym względzie odnoszą się do wszystkich spraw związanych z wyborami. Pamiętajmy, że to właśnie prezydent jest osobą, która zarządza, że odbędą się wybory do parlamentu, wyznaczając...

Menu

Partnerzy

Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie