Inne strony warte obejrzenia:
Rozporządzenia Rządu Narodowego z lat 1863–1864 nadawały chłopom na własność użytkowaną przez nich ziemię oraz obiecywały nadanie gruntu tym bezrolnym, którzy wezmą udział w powstaniu. Dziedzicom proponowano odszkodowanie z funduszy państwa. Wiosną 1863 roku ustały powinności chłopskie. Aby zaświadczyć realizację dekretów, Romuald Traugutt 27 grudnia 1863 roku wyznaczył delegatów powiatowych, a dziedzicom za pobieranie czynszu zagroził grzywną i utratą prawa do odszkodowania. Za zmuszanie chłopów do robocizny dziedzice mieli być karani przez sądy doraźne śmiercią.
Plany utworzenia jednolitej armii powstańczej nie powiodły się, podobnie jak koncepcje skoncentrowania oddziałów powstańczych w południowej Kielecczyźnie, przylegającej do granicy z Galicją, skąd miało nadejść wsparcie w ludziach i sprzęcie wojskowym.
Część oddziałów tworzonych przez generała Antoniego Jeziorańskiego stanowiła rota Kozaków pod dowództwem Adama Wyleżyńskiego. Po wkroczeniu na Wołyń i Ukrainę liczono się ze wstąpieniem do powstańczych szeregów mieszkańców tych ziem. Świadczy o tym między innymi wskazówka zawarta w nominacji Rządu Narodowego dla generała Różyckiego, aby, jak nigdy dotąd uwagi swej nie odwracał od wszelkich możliwych środków dla zjednania ludu wiejskiego. Każdy krok żołnierza w stosunkach jego z ludem cechować winna miłość i sprawiedliwość.
Na niepowodzenia działań powstańczych na Ukrainie i na Białorusi miało wpływ stosowanie zaleconych 24 kwietnia 1863 roku przez cara Aleksandra II tak zwanych przepisów. W guberniach utworzono wiejską straż do walki z polskim powstaniem dla ochrony bezpieczeństwa osób, własności i dróg. Na czele grupy rekrutowanej z chłopów stawiano starszyznę bądź wojskowego. Obowiązywała ścisła współpraca z policyjno-administracyjnymi przedstawicielami władz. Do zakresu zadań strażników należało: obserwowanie przyjezdnych i przekazywanie podejrzanych osób policji, osłona zabudowań wiejskich, poszukiwanie i chwytanie osób wstępujących do partii powstańczych, śledzenie ruchów oddziałów i współdziałanie z armią w ich likwidacji. Najbardziej gorliwie grupy strażników działały w powiatach: taraszczańskim, kaniowskim, czehryńskim i czerkaskim. W toku represyjnych akcji chłopi pod pretekstem walki z uczestnikami ruchu narodowego wszczęli nieformalny rozrachunek z posiadaczami ziemskimi niezależnie od ich zapatrywań.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: