Inne strony warte obejrzenia:
Produkcja kebab
Osłabienie polityczne, ekonomiczne i militarne państwa ośmieliło trzech wrogich Polsce sąsiadów do dokonania pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej. Na podstawie traktatu rozbiorowego z 1772 roku Austrii przypadł obszar o powierzchni 83 tysięcy kilometrów kwadratowych, obejmujący województwo ruskie aż po rzekę Zbrucz oraz część województw sandomierskiego i krakowskiego, ale bez miasta Krakowa. Zamieszkiwany był on przez około 2 milionów 650 tysięcy osób. Rosja zagarnęła teren o powierzchni 92 tysięcy kilometrów kwadratowych, położony na wschód od Dźwiny i Dniepru, zamieszkany przez 1 milion 300 tysięcy osób. Większość z nich stanowili Ukraińcy. Prusy dokonały zaboru terytorium o powierzchni 36 tysięcy kilometrów kwadratowych, były to: Warmia oraz Prusy Królewskie ale bez Gdańska i Torunia. Tereny te były zamieszkane przez 580 tysięcy ludzi. Sejm polski, mimo protestów Rejtana, został zmuszony do ratyfikowania rozbioru i przyjęcia narzuconych Polsce warunków handlowych.
Po pierwszym rozbiorze miało miejsce wiele ważnych reform podjętych w celu naprawy ustroju i umocnienia pozycji Rzeczypospolitej. Powołano między innymi Radę Nieustającą, która pod przewodnictwem króla miała decydować o losach państwa w czasie między obradami Sejmu. W skład Rady Nieustającej wchodziło pięć departamentów: interesów cudzoziemskich, policji, wojska, sprawiedliwości i skarbu. W roku 1775 utworzono Komisję Edukacji Narodowej, która podlegała bezpośrednio królowi. Monarcha zwracał uwagę na realizowanie postulatów oświecenia publicznego, głównie poprzez mecenat nad kulturą i szkolnictwem. Szczególne zasługi dla rozwoju oświaty położył Stanisław Staszic. Występował jako rzecznik wzmocnienia władzy monarchy, wprowadzenia dziedziczności tronu, uwzględnienia politycznych i ekonomicznych aspiracji polskiego mieszczaństwa.
Powstanie Komisji Edukacji Narodowej przyczyniło się do rozwoju szkolnictwa różnych szczebli. Powstała Szkoła Rycerska – pierwsza uczelnia kształcąca polskich oficerów. Rozwijały się również szkoły wyższe między innymi Akademia Krakowska i Wileńska. W 1775 roku powołano Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych Komisji Edukacji Narodowej. Zajmowało się ono wydawaniem nowoczesnych podręczników, także dla szkół parafialnych oraz wizytowaniem szkół.
W 1780 roku wojska rosyjskie wycofały się wprawdzie z terytorium Rzeczypospolitej, ale suwerenność państwa była nadal ograniczona.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: