Inne strony warte obejrzenia:
Bardzo ważnym elementem zawarcia unii brzeskiej stało się włączenie kilku milionów mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego do sfery oddziaływania cywilizacji zachodnioeuropejskiej poprzez uzyskanie dostępu do zdobyczy kultury oraz osiągnięć intelektualnych Korony. W tym właśnie aspekcie należy zaliczyć unię brzeską do pozytywnych w swoich perspektywicznych skutkach działań ułatwiających – mimo wszelkich trudności – integrację ludności wschodnich obszarów Rzeczypospolitej ze zdobyczami cywilizacji Zachodu.
W trakcie obrad sejmowych w 1641 roku w imieniu szlachty kijowskiej, wołyńskiej, bracławickiej i czernihowskiej wystąpił Adam Kisiel. Polityk ten przypomniał, że przodkowie Rusinów pozostawali przez wieli wolni, cieszyli się także wolnością wyznania, a w Rzeczypospolitej Cerkiew prawosławną zrównano w prawach z Kościołem katolickim.
Jednym z podstawowych celów unii brzeskiej było doprowadzenie do integracji podzielonej pod względem etnicznym i wyznaniowym Rzeczypospolitej. Przeprowadzone zmiany po zawarciu unii brzeskiej stanowiły także podłoże antagonizmu przeradzające się w zbrojne konflikty między Rzecząpospolitą a rosnącym w siłę państwem rosyjskim. Antagonizm ten pogłębił się w czasie powstań kozackich.
Pozytywnym, lecz zupełnie niezamierzonym efektem unii brzeskiej był rozwój prawosławnej literatury polemicznej. Jednym z pierwszych traktatów polemicznych był Klucz królestwa niebieskiego. Adresowana do biskupa Hipacego Pocieja Perestroha (Przestroga) autorstwa Hioba Boreckiego zarzucała unitom renegactwo, czyli przyjęcie stylu życia polskiej szlachty. Niektórzy obrońcy prawosławia utożsamiali zachowanie go z obrona tożsamości narodowej. Pojawiły się apele o usunięcie z Cerkwi prawosławnej wszystkich naleciałości łacińskich.
Zdanie w tej sprawie zabrali także obrońcy unii. Jednym z nich był Mełetij (Melecjusz) Smotrycki, który najpierw w wydanym w Wilnie w 1610 roku dziele Trenos, to jest lament jedynej Świętej Powszechnej Apostolskiej Wschodniej Cerkwi z objaśnieniem dogmat wiary ubolewał nad poniesioną przez prawosławie stratą. Napisał on potem utwór Apołoheja, gdzie bronił unii. Z przeciwnikami unii brzeskiej polemizował także Hipacy Pociej, biskup brzeski i włodzimierski, a następnie metropolita kijowski. Był on autorem drukowanych listów polemicznych, a także tłumaczeń na język ukraiński kazań Piotra Skargi.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: