Inne strony warte obejrzenia:
Idea niepodległości Ukrainy – jak pokazały doświadczenia lat późniejszych – nie zdołała się zakorzenić głęboko w środowiskach wojskowych i politycznych. Z drugiej strony zasada współistnienia Polski i Ukrainy jak „wolnych z wolnymi” została odrzucona przez egoistycznie działającą przeważającą część polskiej magnaterii. Wyrażało się to, z niewielkimi wyjątkami (jak na przykład Ossolińscy czy Kisiel), w niezdolności do poważnych koncesji na rzecz społeczności ukraińskiej oraz do zawarcia trwałego kompromisu z Kozakami.
Bohdan Chmielnicki już w roku 1648 przestał się uważać za „poddanego Jego Królewskiej Mości”, trzy lata później oficjalnie zrezygnował także z uznania zwierzchności Polski. Najprawdopodobniej było to równoznaczne z proklamowaniem suwerennej władzy. Główną przeszkodą w uznaniu niepodległości państwa ukraińskiego był nie tylko brak akceptacji wielu uczestników powstania ukraińskiego dla idei przekształcenia stanowiska hetmana w dziedziczny urząd wielkoksiążęcy. W środowisku Kozaków powstałą opozycja przeciwko dynastycznym planom Chmielnickiego, ponieważ były one obce tradycjom kozackim. Czas największych sukcesów kozackich nieubłaganie mijał. Dlatego też hetman musiał być bardziej ostrożny w swoich oświadczeniach, mogły one bowiem zaognić sytuacje w obozie powstańców i pogorszyć stosunki z Rzecząpospolitą i nie tylko z nią.
Perspektywy rozwoju państwowości ukraińskiej zostały zdeterminowane przede wszystkim polityczną presją oraz ingerencją zbrojną Rosji. Rósł na Ukrainie wpływ ugrupowań promoskiewskich, które odwoływały się nie tylko do tradycji dawnej Rusi. Było to uzasadnione stale ponawianymi pretensjami dawnego Wielkiego Księstwa Moskiewskiego do przejęcia kijowsko-ruskiego dziedzictwa dynastii Rurykowiczów. Argumentem była również wspólna wiara prawosławna.
Występujące od XV wieku dążenia Moskwy do tak zwanego zbierania ziem ruskich sprowadzały się do walki militarnej i dyplomatycznej – najpierw z Wielkim Księstwem Litewskim, potem zaś z Rzecząpospolitą Obojga Narodów. W XVI wieku polegało to na próbach kolonizowania spustoszonych pod koniec XV wieku ziem lewobrzeżnej Ukrainy, a od końca XVI wieku do połowy XVII wieku tak zwanej Ukrainy słobodzkiej. Przystąpiono jednocześnie do tworzenia w elitarnych ukraińskich środowiskach promoskiewskich grup opiniotwórczych.
Copyright © 2007, Warto również odwiedzić: